Najpopularniejsze owoce

Owoce to nieodłączny element zdrowej diety i kulinarnego repertuaru. Są słodkie, soczyste i pełne witamin, minerałów oraz przeciwutleniaczy, które wspierają nasze zdrowie i dodają energii. Dzięki nim łatwo uzupełnić codzienną dietę o cenne składniki odżywcze, poprawiając smak potraw i naturalnie nawadniając organizm. Wiele owoców jest niskokalorycznych, a mimo to sycących – dzięki błonnikowi zapewniają uczucie pełności bez nadmiaru cukru. W niniejszym przewodniku przeanalizujemy najpopularniejsze owoce świata i Polski, omówimy ich wartości odżywcze, wpływ na zdrowie oraz podpowiemy, jak wybierać i przechowywać owoce, aby czerpać z nich jak najwięcej korzyści.

Dlaczego owoce są tak popularne?

Owoce cieszą się niesłabnącą popularnością przede wszystkim za sprawą wyśmienitego smaku i aromatu. Od słodkich bananów po kwaskowate cytryny – każdy znajdzie wśród nich coś dla siebie. Owoce są także bardzo wszechstronne w kuchni: można je jeść na surowo, dodawać do sałatek, deserów, koktajli lub przygotowywać z nich naturalne soki i przetwory. Spożywamy je nie tylko dla przyjemności – stanowią też ważne źródło zdrowych składników:

• Naturalne cukry (głównie fruktoza) – dodają szybkiej energii, a jednocześnie owoce są mniej kaloryczne niż wiele słodyczy ze sklepu.
• Witaminy – przede wszystkim witamina C w cytrusach i truskawkach, witaminy z grupy B w bananach czy witamina A w morelach, wspierają odporność oraz zdrowie skóry i wzroku.
• Błonnik pokarmowy – jabłka, gruszki czy maliny dostarczają go dużo, poprawiając trawienie i regulując pracę jelit.
• Przeciwutleniacze – barwniki roślinne (antocyjany, flawonoidy) nadają owocom kolor i chronią nasze komórki przed stresem oksydacyjnym. Są one obecne zwłaszcza w ciemnych jagodach, winogronach czy aronii.
• Woda – wiele owoców (np. arbuz, melon) składa się w ponad 90% z wody, dlatego doskonale nawadniają organizm i gaszą pragnienie.
• Mineralne cenne – owoce dostarczają potasu, magnezu, wapnia czy żelaza, które wspierają pracę serca, mięśni i układu nerwowego.

Jednym z powodów popularności owoców jest także ich dostępność przez cały rok – wystarczy sięgnąć do lodówki czy spiżarni, by znaleźć świeże lub przechowywane w postaci mrożonek bądź suszu owoce. Warto sięgać po nie często, bo Światowa Organizacja Zdrowia zaleca spożywanie przynajmniej 5 porcji owoców i warzyw dziennie (około 400 g) jako podstawę zdrowej diety. Owoce są proste w przygotowaniu i stanowią doskonałą przekąskę – dlatego tak chętnie sięgamy po nie między posiłkami, zamiast po słodkie batoniki czy ciasteczka.

Najpopularniejsze owoce na świecie

Na świecie królują przede wszystkim te owoce, które są łatwe w uprawie, trwałe w transporcie i atrakcyjne smakowo. Dzięki temu trafiają na stoły milionów ludzi codziennie. Poniżej omówimy kilka czołowych owoców globalnej konsumpcji:

Banany

Banany od lat uznawane są za najczęściej spożywane owoce na świecie. Co roku spożywa się ich setki miliardów – Polak zjada średnio około 7 kg bananów rocznie, a prognozy wskazują, że konsumpcja będzie jeszcze rosła. Banany zawdzięczają popularność połączeniu słodyczy, kremowej konsystencji i wygody – ich skórka stanowi naturalne opakowanie, dzięki czemu są idealną przekąską „na wynos”. Pod względem wartości odżywczych banany dostarczają sporo potasu, witaminy B6 i B9 (kwasu foliowego) oraz błonnika. Pomagają regulować ciśnienie krwi, wspierają pracę serca i są lekkostrawne. Choć banany są raczej kaloryczne (zawierają dużo naturalnych cukrów), to ich energia szybko i stopniowo się uwalnia. Ciekawostka: banan to nie drzewo, lecz wysoka bylina z rodziny bananowców, a jednym z niewielu owoców zawierających tryptofan, który pomaga w produkcji melatoniny – hormonu snu.

Arbuz

Arbuz to prawdziwy król upalnego lata. Składa się w około 92–95% z wody, więc idealnie nawadnia i daje orzeźwienie w upalne dni. Ludzie kochają go za soczysty, słodki smak i lekko chrupiącą konsystencję. Arbuz zawiera dużo potasu i witaminy C oraz unikalny przeciwutleniacz – likopen, który nadaje mu różowo-czerwony kolor. Spożywanie arbuza wspomaga zdrowie serca i może redukować nadciśnienie ze względu na dużą ilość wody i elektrolitów. To owoc niskokaloryczny – 100 g to zaledwie kilkanaście kalorii – dlatego można go jeść sporo bez obawy o figurę. Arbuzy pierwotnie pochodzą z Afryki i od tysięcy lat towarzyszą ludziom w letnich ucztach. Dziś Chiny są największym producentem na świecie.

Jabłka

Jabłka to symbol zdrowia, obecny w wielu kulturach. W krajach o klimacie umiarkowanym – takich jak Polska – królują w sadach. Na świecie wciąż topowe są dwa owoce: banan i arbuz, ale jabłko plasuje się tuż za nimi. Polacy zjadają średnio około 13 kg jabłek rocznie, co czyni je najpopularniejszym owocem w Polsce. Jabłka występują w setkach odmian o zróżnicowanym smaku: od kwaśnych szara renety po słodkie golden delicious czy honeycrisp. Są praktyczne – długo przechowują się w chłodni i można je spożywać przez kilka miesięcy po zbiorach. Odżywczo jabłka dostarczają sporo błonnika (zwłaszcza pektyn w skórce), witaminy C oraz niewielkie ilości potasu i wapnia. Regularne jedzenie jabłek jest związane z lepszą kondycją układu trawiennego (dzięki błonnikowi) i obniżonym poziomem cholesterolu. Jabłko możemy paść surowe, pieczone lub gotowane w kompotach, a także używać go jako składnik deserów i sałatek.

Winogrona

Winogrona to owoce, które znamy głównie z dwóch zastosowań: jako słodka przekąska oraz surowiec do wyrobu wina. Winogrona stołowe – zarówno zielone, jak i ciemne – zawierają kwas winowy, cukry i cenny antyoksydant resweratrol, występujący głównie w ciemnych odmianach. Słodkie, soczyste, świetnie gaszą pragnienie i przy okazji dostarczają energii. Wspomniany resweratrol oraz inne polifenole obecne w skórce winogron chronią serce i naczynia krwionośne. Winogrona są też źródłem witaminy C, witamin z grupy B (zwłaszcza B6) i niewielkich ilości żelaza. W wielu krajach stoły zastawione są winogronami i serem – to popularna przekąska z dodatkiem orzechów czy miodu. Suszone winogrona, czyli rodzynki, to skoncentrowana porcja cukrów i błonnika, często używana do wypieków lub śniadań.

Cytrusy (pomarańcze, mandarynki, grejpfruty)

Cytrusy pochodzą z tropików i subtropików, ale dziś trafiają na półki sklepowe przez cały rok. Pomarańcze, mandarynki, grejpfruty czy cytryny dostarczają dużo witaminy C – rola cytrusów w walce z przeziębieniem jest wręcz legendarna. Cechują się intensywnym zapachem i soczystym miąższem. Pomarańcze i mandarynki stanowią ulubioną zimową przekąskę; ich kwaśno-słodki smak orzeźwia, a jednocześnie dostarcza układowi odpornościowemu cennych substancji. Owoce te to także źródło flawonoidów, które mogą wspierać krążenie i obniżać poziom cholesterolu. Cytrusy można wyciskać w soki, ale jeszcze lepiej jeść w całości – dzięki temu zyskujemy dodatkowo błonnik z miąższu. Nie zapominajmy też o cytrynie czy limonce – kilka kropli ich soku doda charakteru sałatce lub wodzie do picia, a jednocześnie dostarczy witaminy C i kwasów organicznych wspomagających trawienie.

Mango i ananas

Do grona najpopularniejszych tropikalnych owoców należą mango i ananas. Mango to król owoców tropików o miękkim, słodkim miąższu. Jest bogaty w witaminę C i A, a także w witaminę B6. Ze względu na swoje właściwości mango często nazywane jest „owocowym superbohaterem” – polecane jest szczególnie osobom dbającym o wzrok i odporność. Ananas to owoc o wyraźnie słodko-kwaśnym smaku i wyjątkowej zawartości enzymu bromelainy, który wspiera trawienie białek. Ananas dostarcza witaminy C i manganu; jednak ze względu na wysoką kwasowość warto spożywać go ostrożnie, aby nie podrażnić żołądka. Oba te owoce nadadzą tropikalny charakter sałatkom i koktajlom. W polskich sklepach znajdziemy je niemal cały rok – warto z nich korzystać, wzbogacając dietę o egzotyczne smaki i witaminy.

Jagody (truskawki, maliny, borówki, porzeczki)

Jagody to smakowite owoce sezonowe, uwielbiane zwłaszcza wiosną i latem. W Polsce najpopularniejsze są truskawki i maliny, ale cenimy też borówki, porzeczki czy czarny bez. Truskawki mają mało kalorii, a za to dużo witaminy C i antyoksydantów. Z reguły Polacy zjadali je w sezonie bardzo często – sięga po nie około 80–90% badanych. Maliny słyną z delikatnej konsystencji i kwaskowato-słodkiego smaku; zawierają witaminę C, magnez i kwas foliowy. Borówki (w tym borówka czernica i borówka amerykańska) wyróżniają się wysoką zawartością antyoksydantów i mają niską kwasowość, dzięki czemu większość osób może jeść je bez ograniczeń. Porzeczki czarne, czerwone czy białe są kwaskowate – świetne do kompotów i dżemów, bogate w witaminę C. Wszystkie jagodowe owoce są dobrym źródłem błonnika i flawonoidów chroniących zdrowie naczyń.

Najpopularniejsze owoce w Polsce

Polska ma swoją specyfikę odnośnie spożycia owoców. Zgodnie z danymi, liderem wśród ulubionych owoców Polaków pozostają jabłka – klimat naszego kraju sprzyja ich uprawie, a bogata tradycja sadownicza zapewnia dostępność w wielu odmianach. Na drugim miejscu plasują się często truskawki, które królują w sklepach latem. Co ciekawe, Polacy dużo jedzą też owoców importowanych: banany i pomarańcze stają się coraz bardziej popularne. Nie możemy pominąć owoców sezonowych rodzimych sadów: czereśnie, wiśnie, śliwki, gruszki i różne jagodowe owoce (maliny, borówki, porzeczki) też zajmują ważne miejsce w menu. Poniżej przyjrzyjmy się niektórym najchętniej spożywanym w Polsce owocom:

Jabłka – polska pasja

Jabłko to niekwestionowany król polskich sadów. Roczne spożycie jabłek przez przeciętnego Polaka to około 13–14 kg. W Polsce uprawiane są dziesiątki odmian – od tych słodszych po kwaskowe – więc każdy może znaleźć ulubione. Jabłka dostarczają dużo błonnika (zwłaszcza pektyn), witaminy C oraz naturalnych antyoksydantów. Dzięki temu zjadanie nawet jednego jabłka dziennie pomaga utrzymać dobrą pracę jelit i zadbać o serce. W kuchni jabłka wykorzystujemy na różne sposoby: jemy surowe, dodajemy do sałatek, pieczemy z dodatkiem cynamonu jako zdrowy deser czy przyrządzamy musy i kompoty. Dobrze przechowują się w chłodniach, dlatego świeże jabłka z polskiego sadu są dostępne jeszcze długo po zbiorach.

Truskawki i maliny – owoce polskiego lata

Latem Polacy uwielbiają owoce czerwone – truskawki i maliny. Pierwsze truskawki pojawiają się już na początku czerwca i szybko znikają ze straganów, bo smak ich jest niepowtarzalny. Truskawki zawierają mnóstwo witaminy C – dwie garście truskawek to nawet 50% dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Maliny są nieco cięższe w smaku i mają delikatne pestki, ale ich konsystencja jest bardzo kremowa. Zawierają kwas foliowy, potas i liczne antyoksydanty. Oba te owoce są niskokaloryczne, ale bogate w błonnik i wodę. Chętnie jemy je na surowo (na przykład z jogurtem naturalnym czy śmietaną), dodajemy do lodów i koktajli, a także przerabiamy na dżemy i soki. Ich sezonowe pojawienie się to zawsze powód do radości w kuchni – warto korzystać z nich, póki trwa lato.

Śliwki, gruszki, czereśnie – sady jesieni

Z nastaniem jesieni na stołach królują inne owoce rodzimych sadów: śliwki, gruszki i czereśnie. Ciemnofioletowe śliwki to źródło witaminy A, błonnika oraz środków ułatwiających trawienie (np. sorbitol), dlatego pomagają przy zatwardzeniach. Suszone śliwki (tzw. suszki) to często stosowana naturalna przekąska. Gruszki, z kolei, słyną z delikatnego, słodkiego smaku i przyjazności dla przewodu pokarmowego. Mają sporo błonnika i są bardzo soczyste, choć zawierają mniej witaminy C niż jabłka. Czereśnie i wiśnie (bliźniacze owoce) są bogate w antocyjany, które nadają im czerwoną barwę i działają przeciwzapalnie. Owoce te często pojawiają się w postaci kompotu, dżemu lub suszu zimowego. Warto je jeść także świeże – na przykład czereśnie to smaczna przekąska na spotkania ze znajomymi, a wiśnie pasują do deserów i wypieków.

Banany i cytrusy w Polsce

Mimo że Polska leży daleko od tropików, banany i cytrusy znane są każdemu i stanowią istotną część owocowego koszyka. Banany – po jabłkach – są drugim co do wielkości owocem importowanym, który Polacy chętnie kupują. Są łagodne w smaku i dostarczają witaminę B6, magnez oraz naturalną glukozę, co szybko doda energii. Zimą i jesienią polskie sklepy wypełniają się natomiast cytrusami: pomarańczami, mandarynkami, grejpfrutami oraz cytrynami. Okres od listopada do lutego to czas kiedy pożeramy mandarynki w rekordowych ilościach. Cytrusy te są ważne dla uzupełnienia witaminy C w diecie zimą i wczesną wiosną, gdy mało mamy świeżych rodzimych owoców. Nie oznacza to, że można jeść ich bez limitu – pomimo zdrowia, cytrusy zawierają sporo cukru. Niemniej jednak, świeże mandarynki czy pomarańcze to słodka i soczysta porcja zdrowia w okresie osłabionej odporności.

Owoce jagodowe i leśne

Polacy coraz częściej sięgają też po tzw. superowoce – jagody leśne, borówki amerykańskie, czarną porzeczkę czy aronię. Choć nie zajmują tak wysokich pozycji w rankingu zjadanych owoców jak jabłka czy banany, ich wartość odżywcza jest nie do przecenienia. Borówki amerykańskie (tzw. jagody leśne) są bogate w antocyjany, które wspierają pamięć i zdrowie naczyń krwionośnych. Czarna porzeczka i aronia mają bardzo dużo witaminy C i polifenoli, co wpływa korzystnie na odporność i układ krążenia. Agrest i porzeczki czerwone są kwaśniejsze, ale świetnie sprawdzają się jako źródło soli mineralnych i witaminy C w postaci przetworów. Warto korzystać z tych owoców – można je mrozić lub kisić (np. sok z aronii) i sięgać po nie także zimą.

Wartości odżywcze najpopularniejszych owoców

Choć każdy owoc ma nieco inny skład, większość z nich dostarcza podobnych, cennych składników. Poniżej wypisujemy najważniejsze wartości odżywcze, które kojarzą się z najbardziej popularnymi owocami:

• Witamina C – cytrusy (pomarańcze, cytryny), truskawki, kiwi, czarna porzeczka są wyjątkowo bogate w witaminę C. Jedna pomarańcza lub dwa kiwi dostarczą więcej tej witaminy niż dzienne minimum zalecane osobie dorosłej.
• Błonnik pokarmowy – występuje w dużych ilościach w jabłkach, gruszkach, maliny i owocach jagodowych. Pomaga zachować zdrową florę jelitową, usprawnia pracę układu trawiennego i daje uczucie sytości.
• Naturalne cukry (fruktoza, glukoza) – owoce takie jak banany, winogrona czy mango dostarczają węglowodanów, które szybko podnoszą poziom energii. Dzięki temu idealnie sprawdzają się jako przekąska przed wysiłkiem fizycznym.
• Przeciwutleniacze – antocyjany (w jagodach, śliwkach), likopen (w arbuzie, pomidorach), kwercetyna (w jabłkach i cebuli, choć cebula to warzywo!) – to związki, które chronią komórki przed stresem oksydacyjnym. Spożywanie owoców bogatych w przeciwutleniacze wspomaga odporność i zdrowie całego organizmu.
• Potassium (Potas) – banany, morele i kiwi dostarczają tego minerału w znaczących ilościach. Potas pomaga regulować ciśnienie krwi i wspiera funkcje mięśni.
• Witaminy z grupy B – na przykład witamina B6 w bananach wspiera przemiany energetyczne i układ nerwowy. Kwas foliowy (witamina B9) znajduje się w większej ilości w owocach jagodowych i owocach cytrusowych, co jest ważne zwłaszcza dla kobiet w ciąży.
• Niedojrzałe owoce – warto wspomnieć, że nie wszystkie wartości rosną w miarę dojrzewania: np. niedojrzałe banany mają niższy indeks glikemiczny (wolniej podnoszą poziom cukru we krwi), a w pełni dojrzałe zawierają więcej naturalnej słodyczy.

Warto też podkreślić, że owoce wyróżniają się niską gęstością kaloryczną. Oznacza to, że można spożyć stosunkowo dużą ich porcję, nie przyjmując przy tym zbyt wielu kalorii. Przykładowo 100 g jabłka to około 50 kcal, a 100 g arbuza tylko ok. 30 kcal. Wyjątkiem są owoce suszone (rodzynki, daktyle) czy banany – one mają więcej kalorii, więc warto kontrolować ich ilość, zwłaszcza w diecie odchudzającej.

Korzyści zdrowotne spożywania owoców

Regularne jedzenie owoców wpływa korzystnie na wiele funkcji organizmu. Oto niektóre z głównych zalet włączenia owoców do codziennej diety:

• Wzmacniają odporność – dzięki witaminie C i innym przeciwutleniaczom owoce (zwłaszcza cytrusy, kiwi, jagody) pomagają chronić organizm przed infekcjami i przyspieszają regenerację po chorobie.
• Wspierają układ krążenia – potas z bananów czy arbuzów wspomaga obniżanie ciśnienia krwi. Flawonoidy z owoców leśnych i jabłek poprawiają elastyczność naczyń krwionośnych. Dzięki temu owoce chronią serce i zmniejszają ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego.
• Poprawiają trawienie – błonnik pokarmowy (w jabłkach, gruszkach, porzeczkach) stymuluje perystaltykę jelit, zapobiegając zaparciom. Owocowe enzymy (np. bromelaina z ananasa) wspomagają rozkład białek w przewodzie pokarmowym.
• Dodają energii – naturalne cukry i witaminy z grupy B w owocach dostarczają szybkiego zastrzyku energii. Dzięki temu po zjedzeniu jabłka czy banana czujemy się odświeżeni, ale bez efektu gwałtownego „szczytu” i „spadku” cukru, jak po słodkich słodyczach.
• Nawadniają organizm – owoce o wysokiej zawartości wody (arbuz, melon, brzoskwinie) pomagają utrzymać odpowiednie nawodnienie, szczególnie podczas upałów lub wysiłku fizycznego.
• Poprawiają wygląd skóry i włosów – witamina A (obecna w owocach pomarańczowych i jagodowych) oraz witamina E (np. w awokado) wspierają regenerację komórek skóry i włosów. Antyoksydanty zapobiegają uszkodzeniom komórek spowodowanym przez wolne rodniki.
• Regulują poziom cukru we krwi – błonnik i woda w owocach spowalniają wchłanianie cukrów, co łagodzi ich wpływ na poziom glukozy. Jedzenie całych owoców (z miąższem) zamiast soków pomaga unikać gwałtownych skoków insuliny.

Warto podkreślić, że różnorodność spożywanych owoców ma znaczenie – im więcej odmian włączy się do menu, tym szerszy będzie zestaw dostarczanych składników. Dlatego lepiej sięgać po różne owoce zamiast jednej „ulubionej” przekąski codziennie.

Sezonowość i plan posiłków z owocami

Korzystanie z owoców sezonowych przynosi wiele korzyści: smakują wtedy najlepiej, mają najwięcej witamin, a przy okazji wspieramy lokalnych producentów. Przykładowy plan spożywania owoców w ciągu roku może wyglądać tak:

• Wiosna (marzec–maj) – powoli pojawiają się pierwsze owoce. W marcu truskawki z importu, ale już od maja lokalne truskawki i czereśnie. Na deser można jeść pierwsze polskie rabarbary (choć to botanicznie warzywo), a maliny zaczynają się pod koniec wiosny.
• Lato (czerwiec–sierpień) – to prawdziwy sezon owoców. Wszystkie owoce jagodowe: truskawki, maliny, czarne porzeczki i agrest, borówki. Do tego arbuzy, melony i jagody. W lipcu i sierpniu królują wiśnie, śliwki węgierki oraz maliny. Lato to czas, gdy owoce są najtańsze i najsmaczniejsze – warto jeść ich jak najwięcej.
• Jesień (wrzesień–listopad) – zaczyna się szał na jabłka i gruszki. We wrześniu pojawiają się pierwsze jabłka, śliwki, a w październiku dojrzałe gruszki i winogrona. Kolorowe jabłka i gruszki to doskonała przekąska, a także składnik szarlotek, kompotów i dżemów. Jesień to też czas pigwy i orzechów.
• Zima (grudzień–luty) – choć w Polsce niewiele owoców rośnie o tej porze, na stołach pojawiają się importowane cytrusy: mandarynki, pomarańcze, cytryny, grejpfruty. Pojawiają się też banany oraz owoce egzotyczne jak kiwi czy ananas. Owoce suszone (rodzynki, suszone śliwki, jabłka) mogą być cenną przekąską i źródłem błonnika poza sezonem.

Planowanie posiłków z uwzględnieniem sezonu warto łączyć z codziennymi nawykami. Na przykład:

• Śniadanie: owsianka z pokrojonym jabłkiem lub jogurt z truskawkami i musli.
• Drugie śniadanie/przekąska: świeże owoce (banan, pomarańcza) lub smoothie z mieszanką owoców.
• Obiad: surówka lub salsa z jagód czy kiwi, do obiadu pieczonym mięsem można dodać sos z owoców (np. żurawinowy do dziczyzny).
• Podwieczorek/deser: sałatka owocowa, pieczone jabłko z cynamonem, galaretka owocowa.
• Napoje: woda z plasterkami cytryny i mięty, domowy kompot z owoców sezonowych, koktajl owocowo-warzywny.

Warto pamiętać, by owoce stanowiły stały element każdego dnia – smakowa różnorodność i korzyści zdrowotne to najlepsze argumenty, by nie ograniczać się tylko do sporadycznych porcji.

Jak wybierać i przechowywać owoce

By maksymalnie wykorzystać dobrodziejstwo owoców, warto zwrócić uwagę na ich wybór oraz warunki przechowywania:

• Sprawdzaj świeżość – owoce powinny być jędrne, bez widocznych uszkodzeń czy plam. Unikaj egzemplarzy z oznakami pleśni lub śladami owadów. Czasem lepiej zapłacić trochę więcej za owoce w dobrej jakości niż kupić tanio zepsute.
• Wybieraj dojrzałe, ale nie przejrzałe – owoce niedojrzałe mogą być twarde i kwaśne, a przejrzałe – miękkie i mokre (to już początek gnicia). Dojrzałość często rozpoznasz po zapachu (mango powinno delikatnie pachnieć dojrzałością), barwie skórki (banan – jednolity żółty, arbuz – matowa plama od podłoża).
• Kupuj owoce sezonowe i lokalne – są świeższe i często tańsze. Po polskie jabłka sięgaj jesienią, truskawki latem. W okresie zimowym wybieraj cytrusy z krajów o zbliżonym klimacie (na przykład pomarańcze z basenu Morza Śródziemnego lub południowych Włoch).
• Przechowywanie w lodówce – większość owoców najlepiej przechowywać w lodówce (temperatura ok. 4°C). W chłodzie owoce wolniej dojrzewają i dłużej zachowują świeżość. Wyjątkiem są banany, awokado i niektóre cytrusy – najlepiej trzymać je w temperaturze pokojowej, gdyż w lodówce mogą zmienić smak lub strukturę (np. pomarańcza staje się niesłodka).
• Nie myj owoców przed schowaniem – wilgoć sprzyja pleśnieniu. Umyj owoce tuż przed jedzeniem.
• Oddzielaj owoce od warzyw – owoce (jabłka, banany) wytwarzają etylen, gaz przyspieszający dojrzewanie innych produktów. Jeśli chcesz przedłużyć świeżość pozostałych owoców czy warzyw, trzymaj banany z dala od delikatnych jagód, by się nie psuły szybciej.
• Suszenie i mrożenie – w sezonie możesz zamrozić owoce (truskawki, jagody, pokrojone jabłka) na zimę lub przygotować dżemy bez cukru. Suszone owoce (bez cukru) to świetna lekka przekąska poza sezonem – np. suszona żurawina czy śliwki dodadzą zdrowych witamin do zimowej herbaty.
• Przechowywanie ogólne – kompoty i soki warte są robienia na zapas – jeśli dodasz do nich niewielką ilość naturalnego słodzika, mogą stanowić zdrową alternatywę dla chemicznych napojów.

Ciekawostki i mity o owocach

Owocom często przypisuje się różne legendy i przesądy. Przyjrzyjmy się kilku ciekawostkom i obalamy mity:

• Owoc czy warzywo? – Niektóre produkty, które nazywamy warzywami, to z naukowego punktu widzenia owoce. Na przykład pomidor, ogórek czy papryka są technicznie owocami (roślina tworzy nasiona w ich wnętrzu). Jednak z kulinarnego punktu widzenia spożywamy je jak warzywa.
• Banany nie rosną na drzewach – choć tak się potocznie mówi, technicznie rzecz biorąc banan nie wyrasta z drzewa, tylko z dużej byliny. Kształtem przypomina raczej łodygę ogromnej byliny niż pień drzewny.
• Fruktoza vs cukier – mit głosi, że “cukier owocowy” fruktoza jest zdrowszy niż zwykły cukier biały. Prawda jest taka, że fruktoza ma podobną kaloryczność. Jednak owoce z błonnikiem trawią się wolniej i dlatego nie powodują gwałtownych skoków cukru we krwi. Owoce zawierają też wodę i witaminy, które powodują, że spożywanie ich jest zdrowsze niż czystego cukru.
• Czy owoce tuczą? – Kolejny mit to przekonanie, że jedzenie owoców z tłuszczem (np. po obiedzie) sprzyja odkładaniu tłuszczu. To nieprawda. Owoce same w sobie nie tuczą, zwłaszcza że są niskokaloryczne. Owszem, owoce zawierają cukier, ale jest on naturalny i spożywany z błonnikiem jest bezpieczny dla wagi w umiarkowanych ilościach.
• Kalorie całych owoców a soków – picie soków owocowych (zwłaszcza kupionych w sklepie) może dostarczyć wielu kalorii i niewiele błonnika. Lepiej jeść całe owoce – błonnik w nich zawarty sprawia, że cukry uwalniają się wolniej. Na przykład szklanka soku pomarańczowego (bez miąższu) ma często tyle samo cukru co dwie duże pomarańcze, lecz bez warstwy błonnika.
• Kiwi vs pomarańcza – ciekawostka: kiwi zawiera więcej witaminy C niż ta sama ilość pomarańczy. 100 g kiwi może pokrywać więcej niż 100% dziennego zapotrzebowania na witaminę C.
• Arbuz na diecie – arbuz to idealny owoc dietetyczny. Ma bardzo mało kalorii, a zawarty w nim likopen to silny antyoksydant. Mimo słodyczy można zajadać się arbuzem nawet podczas odchudzania.
• Pigwa a przeziębienie – tradycyjnie z pigwy (choć to bardziej przyprawa niż owoc) robi się syrop na ból gardła. Jest to babcina metoda – sok z pigwy zawiera dużo witaminy C i twarde włókna, które łagodzą kaszel.

Warto więc korzystać z owoców w sposób przemyślany, bazując na faktach, a nie przesądach. Różnorodność smaków i kolorów, jaką dają owoce, zachęca do włączenia ich do codziennej diety. Dzięki nim każdego dnia dostarczysz organizmowi wiele cennych substancji, poprawiając swoje zdrowie i samopoczucie.